| |||||||||||||||||||||||||||||
hinduizm
Hinduizm jest jednym z najstarszych i najbardziej złożonych systemów religijnych świata. Zarazem wciąż pozostaje religią żywą a nawet zyskuje nowe grono wyznawców - dobrym przykładem tej powolnej ekspansji terytorialnej jest sytuacja wyznaniowa Nepalu - jednego z krajów najbardziej nas interesujących bo na wskroś himalajskich. Podobnie jak buddyzm tybetański hinduizm obecny jest w codziennym życiu wyznawców będąc punktem odniesienia i wskazówką dla prawie każdej ludzkiej działalności. Charakterystycznymi cechami hinduizmu są jego "pojemność" - zdolność do przyswajania idei i wierzeń na pierwszy rzut oka sprzecznych, obecność systemu klasowego (warny i kasty), wiara w reinkarnację oraz bardzo bogate podstawy doktryny w postaci piśmiennictwa sakralnego: Wed, brahman, aranjak i upaniszad oraz gigantycznego dorobku powstających przez całe wieki komentarzy do tych tekstów. Ważne miejsce w świadomości każdego hinduisty zajmują eposy: Mahabharata ze szczególnym naciskiem na Bhagavad Gitę i Ramajana - historie w nich opisane, postaci i przesłanie, które z nich wynika są znane wszystkim - wykształconym jak i analfabetom. Kiedy przyglądamy się codziennym praktykom religijnym wydaje się, że trudno o równie politeistyczną wiarę - jednak, pomimo obecności tysięcy bogów i bóstw, z tego obrazu wyłaniają się trzy postaci najważniejsze. Są to tworzący tzw. trimurti bogowie Brahma, Sziwa i Wisznu (opisuję tu sytuację obecną, niektórzy bogowie pierwotnej postaci hinduizmu z upływem czasu tracili na ważności, pojawiały się nowe bóstwa, niektóre z nich ewoluowały zmieniając zakres spraw za które były odpowiedzialne). | |||||
| W ramach trimurti zatem Brahma reprezentuje stworzenie, Wisznu trwanie a Sziwa zniszczenie świata. Kult Brahmy, pomimo wagi jaką postać ta posiada, jest minimalny, natomiast wisznuizm i sziwaizm stanowią dwa główne nurty hinduizmu. Pierwszy z tych nurtów kładzie nacisk na znaczenie wcieleń boga Wisznu tzw. awatarów, z których najważniejsze wydają się być dwie postaci - Kriszna oraz Rama - bohaterowie niezwykle popularni zarówno w Indiach jak i w Nepalu. Kriszna jest jak wiemy postacią czczoną także w wielu ośrodkach w Ameryce i Europie. Wisznu jest bogiem pomagającym ludziom, walczącym ze złem, koncentrującym się na dobru świata. Przedstawiany jest jako postać z czterema ramionami trzymająca w rękach muszlę, dysk, lotos czy buławę. "Niebiańskim rydwanem" Wisznu jest Garuda - człowiek-ptak. Sziwa
ma naturę bardziej dwoistą, z jednej strony jest bogiem śmierci, z drugiej - płodności.
Ważną postacią związaną z Sziwą jest jego małżonka - śakti - rodzaj siły,
energii, pierwiastek żeński - Parwati, Durga lub nosząca naszyjnik z ludzkich
czaszek Kali. W ikonografii charakterystycznymi cechami Sziwy są zwinięte w kok
włosy symbolizujące pielgrzyma, z których często tryska woda nawiązująca do roli
boga w sprowadzeniu na ziemię świętego Gangesu. Rydwanem Sziwy jest byk Nandin.
Synem Sziwy jest bardzo popularny w Indiach i Nepalu człowiek-słoń Ganeśa. Celem życia każdego hinduisty jest uwolnienie się kołowrotu wcieleń i połączenie duszy jednostkowej - atmana z "duszą wszechświata" - brahmanem. Jakie drogi ku temu prowadzą? Otóż najważniejszą i dostępną wszystkim wyznawcom ścieżką jest spełnianie swojej dharmy - zakresu obowiązków wynikającego z obecnego wcielenia, przynależności do klasy społecznej (warny) i kasty. Ważnym elementem niejako przyspieszającym ten proces może być asceza. Szczególny nacisk kładzie się na spełnianie rytuałów i wypełnianie powinności religijnych. |
| ||||
| |||||
| h | i m a l a j e . p l |
©Mariusz
Dec | wszelkie
prawa zastrzeżone/all
rights reserved | projekt
i wykonanie: Mariusz Dec |
tel./
fax 0 (12) 282 21 83 | mob.
0 692 468 165 | info@himalaje.pl
|
| serdeczne podziękowania dla Roberta Olesia | ||
Żadna
część serwisu himalaje.pl nie może być kopiowana i rozpowszechniana w jakiejkolwiek
formie i w jakikolwiek sposób bez pisemnej zgody autora. Prawa autorskie są chronione
prawem a konsekwencją ich złamania są sankcje karne. The copyright in all materials on this website, including but not limited to the text and graphics herein, is owned by Mariusz Dec (info@himalaje.pl). You may print copies of any part of this website for your own personal, non-commercial use. You may not, without the express written consent of Mariusz Dec: 1) distribute, modify, or reproduce any part of this website (including text and graphics), or 2) "mirror" any part of this website (including text and graphics) on any other server. | ||