wysokość
1849
- pierwsze pomiary dokonane przy pomocy teodolitu z odległości około 150 km od
szczytu góry;
1852 - po dokonaniu obliczeń stwierdzono, że Peak XV,
jak dotychczas określano szczyt, jest najwyższy z dotychczas zmierzonych;
1856 - Królewskie Towarzystwo Geograficzne ogłasza, że Peak XV wznosi się
na wysokość 29002 stóp, czyli 8840 m n.p.m. oraz nadaje górze imię Mount Everest;
1955 - najnowsze pomiary wykazują wysokość 8848 m n.p.m.;
1992
- dzięki pomiarom dokonanym GPS-em z wierzchołka Everestu określono wysokość góry
z dokładnością do 10 cm - wyniosła ona 8846,10 m n.p.m. Jest to ostatni oficjalnie
potwierdzony wynik pomiaru.
Coraz częściej w różnych publikacjach
pojawia się także wysokość 8850 m n.p.m.
nazwa
W
nazewnictwie zachodnim najwyższa góra świata figurowała kolejno jako Peak b, Peak
XV aby od 1856 roku nosić imię Mount Everest od nazwiska szefa pomiarów geodezyjnych
w Indiach w latach 1823 - 1843 Sir George'a Everesta.
Miano Chomolungma pochodzi
z języka tybetańskiego i odnosi się zarówno do samego szczytu jak i całego regionu.
Sagarmatha to nazwa używana przez Nepalczyków - słowo pochodzi z sanskrytu.

pierwsze
wyprawy
1904
- Sir Francis Younghusband otrzymuje od dalajlamy zgodę na pierwszą brytyjską
wyprawę w Himalaje;
1913 - John Noel w
przebraniu mnicha buddyjskiego przemierza Tybet badając możliwości dotarcia pod
szczyt Everestu. Zostaje zdemaskowany i musi opuścić płaskowyż;
1921
- wyprawa brytyjska - szef: Charles Kenneth Howard-Bury, George Leigh Mallory,
Guy H. Bullock, Wollaston, Harold Reaburn, Alexander Kellas (umiera podczas wyprawy
na atak serca), Heron, Wheeler, H. T. Morshead - wyprawa badająca potencjalne
drogi wejścia na szczyt, zdobyto liczącą 6990 m Chang La;
1922
- wyprawa brytyjska - szef: Charles G. Bruce, G.L. Mallory, George I. Finch, T.G.
Longstaff, Strutt, Crawford, H.T. Morshead, Geoffrey Bruce, J.B. Noel, Wakefield,
T.M. Somervell, Morris, E.F. Norton, Tedżbir Bura Gurkha, Dasno oraz dziewięciu
innych lokalnych tragarzy-pomocników. Siedmiu Szerpów ginie w lawinie. Osiągnięto
wysokość 8326 m;
1924 - wyprawa brytyjska - szef: Charles G.
Bruce, zastępca: Edward Felix Norton, G.L. Mallory, H. Somervell, Odell, Andrew
Comyn Irvine, Beetham, Hazard, G. Bruce, Narbu Jishee, Lhakpa Chedi, Hingston
- lekarz, J. Noel - dokumentacja. Gen. Charles Bruce choruje na malarię - kierownictwo
przejmuje E.F. Norton. Baza w dolinie Rongbuk. Ginie G.L. Mallory, A. Irvine oraz
dwóch Szerpów. Wyprawa dotarła najprawdopodobniej do wysokości około 8600 m (na
mapce poniżej szkic drogi). W maju 1999 roku amerykański himalaista Conrad Anker
odnalazł na wysokości 8230 m ciało George'a Mallory'ego;
1933
- wyprawa brytyjska - szef: Hugh Ruttledge, Wyn Harris, Wager, 12 tragarzy, Norton,
Frank S. Smythe, Eric E. Shipton. Osiągnięto 8572 m;
1935
- wyprawa brytyjska - szef: Eric E. Shipton;
1936
- wyprawa brytyjska - szef: Hugh Ruttledge;
1938
- wyprawa brytyjska - szef: Harold W. Tilman. Osiągnięto wysokość 8326 m;
1947 - Kanadyjczyk Earl L. Denman i dwóch
Szerpów osiągają Chang La;
1949 - Nepal
otwiera granice dla zagranicznych wspinaczy;
1950
- wyprawa brytyjsko- amerykańska pod kierownictwem Erica E. Shiptona pokonuje
Ice Fall (Lodospad Khumbu);
1951 - Duńczyk
Klaus Bekker-Larsen i czterech Szerpów docierają na Chang La;
1952
- wyprawa szwajcarska - szef: Edouard Wyss-Dunant, Raymond Lambert i Szerpa Tenzing
Norgay wychodzą na 8560 m;
1952 - druga
wyprawa szwajcarska - szef: Gabriel Chevalley. Ginie Mingma Dorje. Osiągnięto
8100 m;
1953 - wyprawa prowadzona od strony
Nepalu (na mapce poniżej szkic drogi) - szef: John Hunt, Nowozelandczyk Edmund
Percival Hillary, Thomas Duncan Bourdillon, Charles R. Evans, Tenzing Norgay -
Szerpa z Dardżylingu oraz 26 innych Szerpów. 29 maja o 11.30 Hillary i Tenzing
stają na szczycie Everestu;
1965 - Nawang
Gombu Sherpa jako pierwszy wspinacz na świecie powtórnie zdobywa szczyt Everestu
(wejścia nr 11 i 17).
1975 - maj - pierwsze
wejścia kobiece: Junko Tabei z Japonii od południowego - wschodu oraz Tybetanka
Phantog od strony północnej.
1978 - pierwsza
Europejka na szczycie Everestu - Wanda Rutkiewicz;
1980
- pierwsze zimowe wejścia na szczyt Everestu - Leszek Cichy i Krzysztof Wielicki,
kierownik wyprawy: Andrzej Zawada.