Najwcześniejszymi
znanymi nam mieszkańcami Doliny Kathmandu byli Gopalowie ("Pasterze Krów",
"Dynastia Księżycowa" lub "Dynasta Ne Munite") z pierwszym
władcą Bhuktamanem. Po nich ziemie te zajęli napływający tu falami z Tybetu, Chin
i Mongolii Ahirowie. Są również dane o 11-letnim okresie panowania dynastii Mahisiapala
("Pasterze bydła") założonej przez indyjskiego kszatriję Jana Singha.
Stolica w tym okresie znajdowała się w Matatirtha - kilka kilometrów na południowy-wschód
od dzisiejszego Kathmandu.
Obszar Nepalu był wówczas ograniczony rzekami Trisuli
na zachodzie i Dudh Kosi na wschodzie oraz Doliną Chitlang na południu.
W
VIII w. przed naszą erą z obszaru położonego pomiędzy rzeką Dudh Kosi a Bhutanem
do doliny wkroczyli prowadzeni przez Jalambara Kiratowie. Za siedzibę przyjęli
miasto Thankot. Rządy sprawowało kolejno 26 kirackich władców. Dzisiejsi Limbu
i Rai to prawdopodobnie potomkowie Kiratów.
Około roku 250 p.n.e. z Indii przyjeżdża jeden z największych władców
tych czasów - cesarz Aśoka - propagator buddyzmu. Przyjeżdża wraz z córką, Carumati,
która poślubia nepalskiego księcia Devapalę. Powstają dwa nowe miasta w okolicy
dzisiejszego Paśupatinath w Kathmandu - Cabahil i Devapatan. Buddyjska stupa z
tego czasu zachowała się do dziś.
W I w. naszej ery Kiraci zostają zepchnięci
na zachód, w rejon rzeki Arun, przez indyjskich najeźdźców z równin Patny i Benares
dowodzonych przez Nimiszę. Po czasach Kiratów nadchodzą dwa wieki panowania dynastii
Somavanśia. Ta z kolei ustępuje ok. 300 r n.e. (według różnych źródeł nawet 150
lat wcześniej) ustępuje miejsca pochodzącej z Biharu i dzisiejszego Uttar Pradesh
dynastii Licchawich. Dynastii, która przyniosła do Nepalu ideę systemu kastowego,
rozwój rzemiosła i nauki, wreszcie sanskryt. Czasy te nazywane są "złotą
erą starożytnego Nepalu". Po Licchawich w 605 r n.e. rządy objęli Thakurowie
rozwijając handel z Indiami ale i z Tybetem. W kraju, którego granice rozrastają
się niemal do dzisiejszych, koegzystują dwie religie - hinduizm i buddyzm. Thakurowie
przenoszą stolicę z Gokarny do Devapatan. Około 630 r n.e. córka nepalskiego władcy
Amshuwarmy - Bhrikuti, oddana buddystka, zostaje żoną potężnego władcy Tybetu
Srong-btsan-Sgam-po (wym. Songcen Gampo). Tybet powoli odchodzi od religii bon
i skłania się ku buddyzmowi. W 1043 roku wstępują na tron Thakurowie z Nuvakot
i Patanu. Ten okres w historii Nepalu to już jednak "mroczne czasy".
Na początku XIII w. władzę przejmuje kolejna naprawdę mocna dynastia - Mallowie.
Kraj cierpi w wyniku trzęsień ziemi i najazdów indyjskich Radżputów i armii muzułmańskich
a przy tym powstają nowe wspaniałe miasta - Kirtipur i Bhaktapur, który zostaje
stolicą państwa. Od połowy XV w. poszczególne miasta doliny zaczynają prowadzić
niezależną politykę co prowadzi do ich osłabienia i powolnego upadku. Aby temu
zaradzić w roku 1372 Dżajasthiti Malla zdobywa Lalitpur, łączy go z Bhaktapurem,
wprowadza polityczny i społeczny ład i umacnia kasty. Prawo opiera na staroindyjskim
kodeksie Manu. Króla w tych czasach uważa się za wcielenie hinduistycznego boga
Wisznu, potrafił on jednak odnowić buddyjską stupę Svayambhu górującą nad Kathmandu
(wówczas Kantipur). Teraz właśnie powstają wspaniałe dzieła nepalskich rzeźbiarzy,
kamieniarzy, cieśli. Kwitnie rzemiosło i sztuka. Jaksza Malla podbija Morang,
Tirkut, Gaję, Gorkha i Sekhar Dzong w Tybecie. Stolicą Mallów jest imponujący
pięknem Bhaktapur.
W
roku 1662 do Doliny dociera dwóch jezuitów - Gruber i d'Orville, zostają przyjęci
wyjątkowo przyjaznie.
Rok 1771 przynosi ofensywę jednego z największych władców
w historii Nepalu - pochodzącego z Gorkha Prithvinarajana Szacha. Zdobywa on jedno
po drugim miasta Doliny i zakłada dynastię Szacha. Szachowie doprowadzają do scalenia
autonomicznych jednostek w jedno królestwo i powiększają obszar kraju, zdobywają
Sikkim, Kangrę nad rzeką Satledż, indyjski Kumaon, w 1788 roku uderzają na Tybet.
Po trzech latach wojennych sukcesów karta się odwraca i wojska wracają na południową
stronę Himalajów. W tym czasie intensywne próby penetracji Nepalu podejmują Brytyjczycy.
Rządzący krajem premier Bhimsen Thapa zwraca się w końcu do maharadżów Indii,
władców Afganistanu, Birmy, Iranu i cesarza Chin o zawiązanie koalicji antybrytyjskiej.
W roku 1814 imperium brytyjskie wypowiada wojnę Nepalowi, w wyniku której w roku
1816 ogłoszono pokój, na mocy którego Nepal zobowiązuje się do wyjścia z Sikkimu,
Kumaon, Garhwalu i zachodniego Teraju.
Brytyjczycy
mają wpływ na politykę zagraniczną królestwa jednak nie na sprawy wewnętrzne.
Bhimsenowi Thapie udało się uchronić Nepal przed kolonizacją.
W roku 1849
rozpoczyna się jeden z najczarniejszych okresów w historii Nepalu - tzw. ranokracja.
Królowie cały czas pochodzą z Szachów jednak rzeczywistą władzą mają "dziedziczni
premierzy" - Ranowie. Ich rządy doprowadzają kraj do upadku. Bieda, wyzysk,
brak edukacji, prześladowania religijne, blokada reform i idei ze świata charakteryzują
ponad 100 lat ich panowania. To w polityce wewnętrznej państwa.
Na
zewnątrz natomiast Ranowie podbijają Tybet, umieszczają w Lhasie swojego rezydenta
i uzyskują coroczny trybut.
Podczas pierwszej wojny światowej użyczają wojsk Wielkiej Brytanii,
za co w roku 1915 Zjednoczone Królestwo ogłasza oficjalnie całkowitą niepodległość
Nepalu. W roku 1950 król Tribhuvan prosi o azyl w ambasadzie Indii, po czym odlatuje
do Delhi do Javaharlala Nehru. Okazuje się, że całą akcję współorganizowała niemiecka
lekarka, Erika Leuschtag, lecząca od lat króla Nepalu i przywożąca z Delhi wraz
z lekarstwami korespondencję od Nehru. Ranowie rządzą do roku 1951. Tribhuvan
umiera w roku 1951. Cztery lata pózniej Nepal zostaje członkiem ONZ. W 1959 roku
odbywają się pierwsze demokratyczne wybory, które wygrywa Kongres Nepalski. Kraj
utrzymuje chwiejną równowagę polityczną między Indiami a Chinami - wystarczy spojrzeć
na mapę by ujrzeć jak ważny to aspekt dla Królestwa Nepalu. Nieco ponad rok pózniej
król Mahendra rozwiązuje parlament wybrany spośród członków poszczególnych partii
i wprowadza system pańczajatu, w którym parlamentarzyści są częściowo nominowani
przez członków władz lokalnych a częściowo przez samego króla. W 1990 roku powszechnie
bardzo wysoko ceniony król Birendra zniósł zakaz tworzenia partii politycznych.
Nepalska demokracja jest niestety słaba i niewydolna co przejawia się permanentną
niestabilnością kolejnych rządów. Obecnie królem Nepalu jest Gyanendra.