 | Ogromna
większość tanek malowana jest na płótnie bawełnianym, zdarzają się tanki
specjalne malowane na płótnie lnianym, jedwabiu, papierze lub, bardzo rzadko,
skórze. Płótno naciąga się na drewnianym blejtramie przy pomocy sznurków. Bazą
dla farb jest klej o konsystencji żelatyny wykonany z gotowanej skóry (w Nepalu
skóry bawołów wodnych). Do gruntowania używa się mieszanki kleju skórnego
i kaolinu (glinki używanej w garncarstwie). Niekiedy dodaje się trochę ochry.
Grunt nakłada się tamponem, pędzlem lub nożem z obu stron płótna. Po wyschnięciu
warstwa gruntu musi być wypolerowana - tutaj używa się płaskich otoczaków. Na
przygotowanym w ten sposób płótnie wyznacza się podstawowe przekątne pomagające
osadzić i rozplanować rysunek. Nie używa się linijki i ołówka ale nici, którą
przeciąga się najpierw przez skórzany woreczek wypełniony sproszkowanym węglem
i ochrą. Kolejny krok to szkic, zazwyczaj wykonywany grafitowym ołówkiem. Kontur
bóstwa jest wpisywany w skomplikowany układ figur geometrycznych tak, by uzyskać
możliwie bliskie ideału proporcje i rozmiary. W tankach najnowszych, szczególnie
przeznaczonych na sprzedaż, a nie do celów religijnych, zarysy postaci transferuje
się przy pomocy kalki. Kolejny etap to nakładanie kolorów podstawowych a następnie
cieniowanie. Do malowania używa się dwóch typów farb: pigmentów mineralnych oraz
roślinnych mieszanych z klejem skórnym. Nawet przy tankach powstających
dzisiaj unika się farb olejnych na rzecz wyżej wymienionych barwników. Ostatnim
etapem powstawania dzieła jest malowanie oczu głównego bóstwa. |
Kompleks
klasztorny składa się zazwyczaj z centalnej sali modlitw, miejsca do medytacji,
pomieszczeń mieszkalnych dla mnichów, kuchni, magazynu żywności i pomieszczenia
do kąpieli. W zależności od regionu drewniany szkielet budowli wypełniany jest
kamieniem, glinianą cegłą lub mieszaniną ziemi i gliny lub ziemi i kamieni. Framugi
okien i drzwi wejsciowych, same drzwi, wykonane z drewna, niekiedy okute metalem,
są często pięknie rzeźbione. Ściany zabudowań z zewnątrz są bielone, stolarka
zaś malowana jaskrawymi pełnymi barwami.W bogatszych klasztorach dachy bywają
pozłacane.
Wejście do głównej sali modlitw prowadzi często z zamniętego
dziedzińca lub otwartego przedsionka. Ściany pokrywają tu malowidła nawiązujące
do cech charakterystycznych dla szkoły buddyjskiej, do której dany klasztor należy.
Wzdłuż ścian głównych sal modlitw buduje się biblioteczki na sakralne księgi,
można jeszcze gdzieniegdzie zobaczyć na własne oczy tomy powstałe ponad przed
tysiącem lat. Księgi mają drewniane rzeźbione okładki, poszczególne kartki, niezwiązane
w żaden sposób ze sobą, zawinięte są w płótno. Teksty odbijane są nakartkach przy
użyciu drewnianych pieczęci.
Ściana naprzeciwko wejścia to obszar dla posągów
Buddy Śakyamuniego, ew. założycieli danej szkoły buddyjskiej lub innych ważnych
postaci buddyzmu. Przy
wyborze miejsca, w którym ma powstać klasztor, wyborze czasu rozpoczęcia budowy
itd. decydująca rola przypada buddyjskiemu astrologowi. Miejsce takie musi być
możliwie "czyste", wolne od złych wydarzeń z przeszłości, powinno posiadać
dostęp do wody pitnej. Budynki klasztoru wznoszone są najczęściej fizycznie przez
lokalnych mieszkańców a całe przedsięwzięcie jest okazją dla wszystkich na "poprawienie
karmy" w atmosferze święta lokalnej społeczności. Klasztory zazwyczaj zakłada
się wysoko na stokach gór, nierzadko w miejscach bardzo trudno dostepnych. Stosunkowo
niewiele jest klasztorów położonych niżej w dolinach rzek. Dzisiaj
w bogatszych wsiach czy miasteczkach nierzadko lokalna finansowa elita wynajmuje
budowniczych spoza danego terenu. Częstym zjawiskiem, szczególnie wśród bogatych
Szerpów z Khumbu, jest podkreślanie przynależnosci do tradycji lamajskiej i
bardzo znaczące finansowe wspieranie klasztorów. Figury
obecne w klasztornych salach, malowidła, tanki, mandale i inne symboliczne przedstawienia
buddyjskich idei, co charakterystyczne dla buddyzmu, każdemu człowiekowi w zależności
od jego indywidualnego rozwoju służą w odpowiedni dla niego samego sposób. Dla
zaawansowanych na buddyjskiej drodze do wyzwolenia mnichów są obrazami idei, bardziej
tematami do medytacji, dla zwyczajnych mieszkańców himalajskich wsi natomiast
rodzajem "biblia pauperum" a buddyjscy "święci" stają się
adresatami modlitw i próśb. Na
terenie Bhutanu, obok powyżej opisanej formy architektonicznej, rozwinęła się
charakterystyczna forma buddyjskiego klasztoru-fortu, zwana dzong. Takie
założenie charakteryzuje się centralnie umiejscowioną wieżą otoczoną murami. Główne
pomieszczenia modlitewne znajdują się wewnątrz wieży zaś pomieszczenia mieszkalne
przy murach. |