Szerpowie

 Namche Bazar, Khumbu, Nepal

Słynny naród Szerpów (od którego popularnie przyjęło się wszystkich pomocników czy tragarzy nazywać, jak widać niezbyt słusznie, szerpami właśnie) zamieszkuje wysoko położone regiony wzdłuż rzeki Dudh Kosi (dudh - mleko, kosi - rzeka). Słowo Szerpa pochodzi z języka tybetańskiego i jest wynikiem nepalskiej wymowy złożenia wyrazów: sher - wschód i wa - lud. Pierwsi Szerpowie przybyli w pusty wówczas, a w porównaniu z Tybetem żyzny i przyjazny, rejon Khumbu około 500 lat temu ze wschodniotybetańskiej prowincji Kham. Nic dziwnego zatem, że w kulturze i języku tej grupy etnicznej zauważamy wiele cech wspólnych z tradycyjnym, a dziś niestety powoli odchodzącym w niebyt, Tybetem. Szerpowie często zamieszkują wioski wraz z przedstawicielami innych grup, możemy jednak być pewni, że najwyżej położone domostwa osady będą należały właśnie do nich. W Khumbu szerpańskie wioski spotykamy nawet na wysokości powyżej 4000 m n.p.m.
Zimą, gdy wsie i pastwiska pokrywa gruba warstwa śniegu, a temperatura spada wiele kresek poniżej zera, tylko starsi mieszkańcy zostają w osadach. Młodzi udają się w cieplejsze południowe rejony, gdzie zajmują się handlem lub najmują do pracy. Do domów wracają najczęściej w okolicach święta losar - lutowego Nowego Roku. Szerpowie są jedną z najbardziej mobilnych nacji Nepalu. Ekonomiczne podstawy bytowania Szerpów osadzają się na czterech czynnikach: turystyce (przewodnictwo, tragarze, hotele), hodowli zwierząt (jaki, krowy, dzo - krzyżówka krowy i jaka), handlu (Namche Bazar, szlak handlowy z Tybetem przez Przełęcz Nangpa) i uprawie roli. Domy Szerpów w regionie Khumbu są zazwyczaj kamienne - dwukondygnacyjne z częścią mieszkalną na piętrze. Co ciekawe, odmiennie niż u Gurungów i wielu innych grup etnicznych, Szerpowie wydzielili między sobą klany egzogamiczne - Szerpa może szukać żony tylko poza własnym klanem.


Po dziś dzień można pośród Szerpów zauważyć zjawisko poliandrii - zawsze jednak mężowie jednej kobiety są braćmi. Poligamia również się zdarza, choć zdecydowanie rzadziej. Kiedy w rodzinie pojawia się trzeci syn zazwyczaj postanawia się, że "średni" zostanie, przynajmniej na jakiś czas, buddyjskim mnichem. Szerpowie, dzięki intensywnym kontaktom z uczestnikami himalajskich ekspedycji, trekkerami, pomocy ze świata na budowę

szkół itd. wyróżniają się pośród górskich ludów Nepalu poziomem edukacji w zachodnim tego słowa znaczeniu. Obszar Khumbu zamieszkuje około 4000 Szerpów, ponad 20 000 osób z tej grupy etnicznej żyje w sąsiednich dystryktach, kilkaset osób w Kathmandu i rejonie Helambu. Ponad 10 000 Szerpów wyemigrowało do Dardżylingu i innych rejonów Indii.

 GRUPY ETNICZNE NEPALU I INDII
 Gurungowie  Thakali  Tamangowie
 Szerpowie
 Ladakhi Gudżarowie
Magarowie


 i m a l a j e . p l

PL Żadna część serwisu himalaje.pl nie może być kopiowana i rozpowszechniana w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób bez pisemnej zgody autora. Prawa autorskie są chronione prawem a konsekwencją ich złamania są sankcje karne.
ENG The copyright in all materials on this website, including but not limited to the text and graphics herein, is owned by Mariusz Dec (info@himalaje.pl). You may print copies of any part of this website for your own personal, non-commercial use. You may not, without the express written consent of Mariusz Dec: 1) distribute, modify, or reproduce any part of this website (including text and graphics), or 2) "mirror" any part of this website (including text and graphics) on any other server.
projekt i wykonanie: ©Mariusz Dec
Serdeczne podziękowania dla Roberta Olesia
wszelkie prawa zastrzeżone/all rights reserved
mob. +48 692 468 165
info[małpa]himalaje.pl