ten ekran: strona główna > historia > historia Ladakhu

historia Ladakhu

 



Na całym obszarze pomiędzy Zanskarem na zachodzie a Doliną Nubry na wschodzie wciąż odkrywa się neolityczne rysunki naskalne przedstawiające głównie zwierzęta, szczególnie często - ibeksy.
Pierwsi współcześni osadnicy docierają do Ladakhu z zachodu (Dardowie - Ariowie pochodzący z rejonów obecnego północnego Pakistanu i Kaszmiru - dzisiaj żyjący głównie w regionie Dha-Hanu) oraz z ze wschodu (Tybetańczycy - głównie region Rupshi). Historię Ladakhu determinowało od wieków jego położenie na szlakach handlowych karawan zmierzających ku Indiom, Tybetowi i Azji Centralnej.

Pomiędzy VI a IX w. n.e. Ladakh był celem ekspansji silnych sąsiadów - Kaszmiru, Tybetu i Chin. Ostatecznie region dostał się pod panowanie tybetańskie, zawładnęła nim linia tybetańskich władców, która w 842 roku opuściła Tybet i opanowała Ladakh, Spiti i Zanskar. Pierwszym królem Ladakhu został Pelgigon a działo się to w połowie X w. Do IX w. naszej ery główne związki utrzymywano z Kaszmirem, później siłą rzeczy na pierwszy plan wychodzi Tybet. Z tego właśnie okresu pochodzi istniejący do dziś klasztor lamajski w Alchi założony przez rządzącego w latach 1080-1110 Lhachena Uptalę. Buddyzm był obecny na terenie Ladakhu już dużo wcześniej, być może nawet od II w., wówczas buddyjski był oczywiście Kaszmir i wpływy pochodzą prawdopodobnie właśnie stąd. Jedynie wschodni Ladakh praktykował, podobnie jak ówczesny Tybet, animistyczną religię bon. Kolejni znani nam władcy to Trashigoin (1200-1230) oraz Lotroi-chogden (1440-1470). Za czasów panowania dwóch ostatnich miały miejsce częste najazdy wojsk kaszmirskich w wyniku których zachodni Ladakh przeszedł w ręce muzułmanów a pozostała część zostaje podzielona na Dolny Ladakh rządzony przez Takpabuma z Basgo oraz Górny Ladakh, którego władcą zostaje Takbumde z Leh. Król Bhagen (21470-1500) - potomek władców Basgo jednoczy kraj, przyjmuje imię Namgyal (Zwycięzca) i zakłada dynastię panującą po dziś dzień. Następne lata to ataki Mongołów odparte w połowie XVI w. przez Tashi Namgyala, fundatora górującego nad Leh fortu. Za czasów władania kolejnego króla - Tsewanga Namgyala Ladakh rozrasta sie aż po tereny obecnego Nepalu.
Kolejni władcy - Jamyang Namgyal i Senge Namgyal (1616-1642) pomimo początkowych sukcesów tak na niwie militarnej jak i ekonomicznej i społecznej (z tych czasów pochodzą wielkie klasztory np. Hemis czy przedstawiony na zdjęciu powyżej pałac w Leh) tracą suwerenność na rzecz Imperium Mogolskiego. Od tej pory faktyczną władzę w regionie, pomimo buddyjskiej większości mieszkańców, sprawują muzułmanie. Król Deldan Namgyal (1642-1694) zobowiązuje się do wybudowania w Leh meczetu.

Deldan popada także w konflikt z Dalaj Lamą pozostając osamotniony wobec islamskiej ekspansji. Ladakh z czasem coraz bardziej traci swe znaczenie. Rządzący w latach 1705-1734 Nima Namgyal stabilizuje sytuację w krainie. Kolejni władcy wciąż buddyjskiego Ladakhu muszą jednak deklarować się jako muzułmanie i bezwzględnie płacić coroczny trybut Mogołom z Indii, który choć nałożony już wiele lat wcześniej był przez kolejnych władców ignorowany.
Ta względna autonomia kończy się w roku 1834 kiedy to sikhijski władca Ranjit Singh po upadku Imperium Mogołów podbija Ladakh i włącza do Kaszmiru. Król Ladakhu Tshespal Namgyal zostaje uwięziony w pałacu w Stok. Tutaj też rezyduje jego linia do dziś.
Pod naciskiem Brytyjczyków szlak handlowy między Indiami a Tybetem i Turkiestanem wiodący przez Ladakh ponownie nabiera znaczenia. Z Tybetu do Indii przewożono wełnę i herbatę, w drugą stronę zaś - żywność i przedmioty codziennego użytku masowo wytwarzane na terenie Indii. 27-go października 1951 roku Ladakh oficjalnie stał się częścią Indii. W tym również roku zamknięto granice z Tybetem co ucięło wszelkie kontakty handlowe.

 


 historia Nepalu
 historia Ladakhu
 historia Sikkimu
historia Bhutanu

strona główna
fotografie
geografia
historia
przyroda
flora
fauna
ludzie
notatki
kontakt
sztuka
religia
buddyzm
hinduizm
pomoc
himalajki
autor
h
 i m a l a j e . p l

©Mariusz Dec   
wszelkie prawa zastrzeżone/all rights reserved
projekt i wykonanie: Mariusz Dec
mob. 0 692 468 165
info@himalaje.pl
serdeczne podziękowania dla Roberta Olesia
Żadna część serwisu himalaje.pl nie może być kopiowana i rozpowszechniana w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób bez pisemnej zgody autora. Prawa autorskie są chronione prawem a konsekwencją ich złamania są sankcje karne.
The copyright in all materials on this website, including but not limited to the text and graphics herein, is owned by Mariusz Dec (info@himalaje.pl). You may print copies of any part of this website for your own personal, non-commercial use. You may not, without the express written consent of Mariusz Dec: 1) distribute, modify, or reproduce any part of this website (including text and graphics), or 2) "mirror" any part of this website (including text and graphics) on any other server.